Wereldwijd houdt ongeveer 1 op de 20 kankers verband met het humaan papillomavirus (HPV), bij vrouwen en mannen. In België kregen in 2023 meer dan 1.000 mensen een kankerdiagnose waarbij HPV een rol speelde.[1]
HPV is vooral bekend als oorzaak van baarmoederhalskanker, maar het virus kan ook betrokken zijn bij kanker van de anus, vagina, vulva, penis en bij sommige hoofd- en halskankers.
Baarmoederhalskanker
Bijna alle baarmoederhalskankers worden veroorzaakt door hoogrisicotypes van het HPV.
Met jaarlijks ongeveer 660.000 nieuwe diagnoses en 350.000 sterfgevallen is het wereldwijd bij vrouwen de vierde meest voorkomende kanker, en in lage- en middeninkomenslanden de eerste of tweede doodsoorzaak door kanker.[2] In 2023 werden in België 610 nieuwe diagnoses gesteld. In 2021 overleden nog 164 vrouwen aan de gevolgen van baarmoederhalskanker.[3]
Hoofd- en halskanker
Meer dan een op de drie orofaryngeale kankers houdt verband met een hoogrisico-HPV.[4]
Wereldwijd zijn er jaarlijks ongeveer 106.000 nieuwe diagnoses en sterven er 52.000 mensen aan de gevolgen van orofaryngeale kanker.[2] In 2023 werden in België 749 nieuwe diagnoses gesteld, waarvan 189 bij vrouwen en 560 bij mannen.[1]
Anale kanker
Ongeveer 90% van de anale kankers is het gevolg van een infectie met een hoogrisico-HPV.
Jaarlijks zijn er wereldwijd ongeveer 54.000 nieuwe diagnoses en overlijden 22.000 mensen aan de gevolgen van anale kanker.[2] In 2023 werden er in België 274 nieuwe diagnoses gesteld, 176 bij vrouwen en 98 bij mannen.[1]
Vulvakanker
Peniskanker
Vaginakanker
75 tot 80% van de gevallen van vaginakanker is te wijten aan een infectie met een hoogrisico-HPV.[5]
Met jaarlijks 19.000 nieuwe diagnoses wereldwijd is het een van de zeldzaamste gynaecologische kankers. Wereldwijd sterven jaarlijks 8.000 vrouwen aan de ziekte.[2] In 2023 werden in België 36 nieuwe diagnoses gesteld.[1]
Welke HPV-gerelateerde gynaecologische kankers zijn er?
Dr. Rawand Salihi licht ze toe.
[1] Belgian Cancer Registry, Brussel, 2026
[2] Globocan 2022
[3] Belgian Cancer Registry, Cancer Fact Sheet 2023 Cervical Cancer
[4] Belgian Cancer Registry, Cancer Fact Sheet 2023 Head & Neck Cancer
[5] Advancing public health: a roadmap to the implementation of tools required to eliminate HPV related cancers and diseases in Belgium by 2030 White paper 5 March 2026
