Er is geen behandeling voor HPV-infecties, maar HPV-gerelateerde kankers kunnen grotendeels voorkomen worden, vooral dankzij vaccinatie.
Vaccinatie beschermt
Het vaccin stimuleert het immuunsysteem. Ben je gevaccineerd en kom je in contact met HPV, dan helpt je immuunsysteem om het virus snel te neutraliseren. Daardoor wordt het risico op een aanhoudende HPV-infectie die kan leiden tot kanker sterk verminderd. Zo bescherm je niet alleen jezelf, maar ook de personen met wie je intiem contact hebt.
Alle seksueel actieve mannen en vrouwen lopen hun hele leven risico op een HPV-infectie. Een infectie met het HPV-virus veroorzaakt niet altijd natuurlijke immuniteit die beschermt tegen nieuwe infecties. Ben je niet gevaccineerd, dan kun je opnieuw besmet worden.
Er zijn 2 vaccins beschikbaar die verschillen in “valentie”, het aantal HPV-types waartegen ze bescherming bieden:
- 2-valent (bivalent): 16 en 18
- 9-valent (nonavalent): 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58
HPV-types 6 en 11 zijn laagrisicotypes die verantwoordelijk zijn voor ongeveer 90% van de genitale wratten. Hoogrisicotypes 16 en 18 veroorzaken samen ongeveer driekwart van de gevallen van baarmoederhalskanker en meer dan 70% van alle HPV-gerelateerde kankers. De andere hoogrisicotypes in het 9-valente vaccin (31, 33, 45, 52 en 58) zijn samen verantwoordelijk voor bijna 20% van de HPV-gerelateerde kankers. Het 9-valente vaccin beschermt dus tegen 90% van alle kankers veroorzaakt door hoogrisico-HPV[1].
Hoe vroeger hoe beter
Voor een optimale bescherming is het belangrijk om je op jonge leeftijd te laten vaccineren, nog vóór je eerste seksuele contacten. Als je ooit seksuele contacten hebt gehad, dan bestaat de kans dat je al besmet bent met een of meer van de HPV-types aanwezig in het vaccin. In dat geval biedt vaccinatie voornamelijk bescherming tegen de andere HPV-types aanwezig in het vaccin.
Tot de leeftijd van 15 jaar zijn twee dosissen nodig. Vanaf 15 jaar zijn drie dosissen nodig voor een volledige vaccinatie. De werkzaamheid van het HPV-vaccin is aangetoond tot de leeftijd van 45 jaar, maar neemt af met de leeftijd.
Vaccinatie wordt (gedeeltelijk) terugbetaald
Jongens en meisjes uit het eerste jaar secundair onderwijs krijgen het 9-valente vaccin Gardasil9® gratis aangeboden op school. Jongeren tot en met 18 jaar die dat moment hebben gemist en de vaccinatie willen inhalen, betalen alleen het remgeld. Op 1 juni 2026 werd die regeling uitgebreid tot alle jongvolwassenen van 19 tot en met 30 jaar. Voor hoogrisicogroepen, zoals patiënten met hiv, personen die een stamceltransplantatie hebben ondergaan en kandidaten voor een orgaantransplantatie, wordt het vaccin gedeeltelijk terugbetaald tot en met 45 jaar.
[1] De Martel C, Plummer M, Vignat J, Franceschi S. Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type. International journal of cancer. 2017 Aug 15;141(4):664-70.
