Vaginakanker

Ruim driekwart van de gevallen van vaginakanker is te wijten aan een infectie met een hoogrisico-HPV,[1] vooral type 16 en 18. Met jaarlijks 19.000 nieuwe diagnoses wereldwijd is het een van de zeldzaamste gynaecologische kankers. Wereldwijd sterven jaarlijks 8.000 vrouwen aan de ziekte.[2] In 2023 werden in België 36 nieuwe diagnoses gesteld.[3]

Vaginakanker komt vaker voor op oudere leeftijd, met een piek rond 70 jaar, maar ook jongere vrouwen kunnen de ziekte krijgen.

Hoe vaak is HPV de oorzaak van vaginakanker?

Dr. Rawand Salihi vergelijkt de drie belangrijkste HPV-gerelateerde gynaecologische kankers.

Symptomen

Voorstadia en vroege vaginakanker geven meestal geen klachten. Als de ziekte verder gevorderd is, lijken de symptomen sterk op die van baarmoederhalskanker – wat logisch is, want de vagina ligt vlak onder de baarmoederhals. Vaginakanker wordt vaak ontdekt door bloedverlies of een voelbare bult in de vagina.

Belangrijk: heb je een klacht die langer aanhoudt dan een paar weken, laat je dan onderzoeken door een arts of gynaecoloog!

Wat zijn de symptomen van vaginakanker?

Dr. Rawand Salihi somt de belangrijkste op.

 

 

Wanneer moet je een arts contacteren?

Dr. Rawand Salihi is heel duidelijk.

Risicofactoren

Meer dan driekwart van de vaginakankers worden veroorzaakt door een persisterende infectie met hoogrisico-HPV. In de meeste gevallen ruimt je lichaam het virus vanzelf op – maar niet altijd. Niet gevaccineerd zijn, roken, een verzwakt immuunsysteem, en hogere leeftijd maken het moeilijker voor je lichaam om het virus te klaren. Werd je vroeger behandeld voor een ernstig voorstadium van baarmoederhalskanker, dan loop je een verhoogd risico om jaren later ook een letsel in de vagina te ontwikkelen.

Diagnose

Om de diagnose te bevestigen, neemt de arts via een speculumonderzoek – vaak aangevuld met een colposcopie van de vagina – een weefselstaal van de verdachte zone. Daarna volgen onderzoeken om te bepalen hoe ver de ziekte zich heeft uitgebreid: een MRI van het bekken brengt de tumor nauwkeurig in kaart, een PET-CT gaat na of lymfeklieren of andere organen zijn aangetast. Omdat de tumor soms moeilijk zichtbaar is, kunnen deze onderzoeken onder narcose gebeuren. De exacte uitbreiding van de tumor in de vagina nauwkeurig vastleggen is essentieel voor de planning van de brachytherapie.

Behandelingen

De behandeling wordt altijd op maat opgesteld, rekening houdend met het stadium van de ziekte, je algemene gezondheid, een eventuele kinderwens en je voorkeuren. De behandeling van vaginakanker hangt sterk af van de locatie van de tumor in de vagina. Ligt de tumor dicht bij de vulva, dan lijkt de behandeling op die van vulvakanker. Ligt hij dieper, dan is de aanpak vergelijkbaar met die van baarmoederhalskanker. In de meeste gevallen is de combinatie van chemotherapie en bestraling de standaard, aangevuld met brachytherapie – een vorm van inwendige bestraling die cruciaal is voor de lokale controle van de tumor. Chirurgie is alleen bij kleine tumoren in het bovenste deel van de vagina een optie.

Toekomstvisie

Kunnen we vaginakanker ooit elimineren?

Net zoals voor baarmoederhalskanker en vulvakanker is Dr. Rawand Salihi optimistisch, op voorwaarde dat …

Meer weten?

[1] Advancing public health: a roadmap to the implementation of tools required to eliminate HPV related cancers and diseases in Belgium by 2030 White paper 5 March 2026
[2] Globocan 2022
[3] Belgian Cancer Registry, Brussel, 2026